ՕԳՏՎՈՂԻ ՄՈՒՏՔ
Գրանցում
вернуться к обычному виду

Համատեքստ

"Ազգային ունիվերսալիզմը եւ ապազգային ազգայնականությունը" - Հրանտ Տէր-Աբրահամեան

Պահպանենք մեր մշակույթը» կոչն ամենատարածվածներից է Հայաստանում: Թվում է՝ ոչ մի սխալ դրանում չկա: Սակայն վերլուծելու դեպքում ենթատեքստում կարող է զգացվել «ներքին գաղութատիրության» յուրահատուկ երանգ: Ընդհանրապես, աշխարհում պահպանման ենթակա են համարվում նախ էքզոտիկ էթնիկ խմբերի ազգագրական մշակույթները, որոնք հիմնականում զուրկ են այլևս զարգանալու և առաջընթաց ապրելու ներուժից: Այդ մշակույթների նկատմամբ արտաքուստ բարյացակամ վերաբերմունքը կարելի է կասկածի տակ առնել որպես քողարկված կամ բացահայտ գաղութատիրությանը բնորոշ «մեծական» հովանավորչություն բնիկների հանդեպ: Նույն վերաբերմունքն առկա էր նաև սովետական պաշտոնական հովանավորչության ենթատեքստում տեղական (ոչ ռուսական) մշակույթների հանդեպ: Սովետական համատեքստից էլ փաստացի ժառանգվել է այսօրվա «պահպանենք»-ը: Այստեղ է, ի դեպ, «ազգային»-ի և անկախ Հայաստանի սուր հակադրության հիմնական պատճառը. այսօրվա «ազգայինը» սովետական շրջանում ազգի մասին պատկերացումների շարունակությունն է, մինչդեռ անկախ հանրապետության պայմաններում պահանջվում են միանգամայն նոր մոտեցումներ: Վերլուծելու դեպքում նու՛յն թաքնված գաղութատիրական կոդը կարելի է գտնել հայկականի հանդեպ հայաստանյան մտավոր վերնախավի մի զգալի մասի վերաբերմունքում. այն է՝ «ներքին արևելագիտություն»: «Ներքին արևելագիտական» և «պահպանողական» հարացույցներում ազգային մշակույթն ընկալվում է իբրև տեղական յուրահատկություն, «կոլորիտ», «ունիկալություն»:

10.04.2013 Հրանտ Տէր-Աբրահամեան Մեկնաբանություններ:0 Գնահատականը:4/5

"Հայ գրականություն. պայքար ժառանգության համար" - Հրանտ Տէր-Աբրահամեան

Գրական երկի արտադրման գործընթացը չի ավարտվում հեղինակի կողմից դրա ստեղծմամբ: Որպեսզի հեղինակի աշխատանքը չդառնա թանգարանային նմուշ կամ դպրոցական ձանձրալի հորանջաբանություն, նոր սերունդների անընդհա՛տ աշխատանք է պահանջվում՝ շարունակելու հեղինակի գործը: Գրականության, նաև առհասարակ մշակութային ժառանգության միավորները միայն իրենք իրենցով չեն արժևորվում: Դրանք կենդանի են պարբերական վերամեկնաբանմամբ և վերաիմաստավորմամբ: Յուրաքանչյուր սերունդ կարող է իր առաջնայնություններն ընտրել նախորդների ժառանգությունից կամ հին ու ծանոթ գործերում այնպիսի՛ նոր շեշտադրումներ կատարել, որոնք աննկատ կամ երկրորդական կարող էին լինել նախորդների տեսակետից: Առանց այդ աշխատանքի՝ նույնիսկ լավագույն գործերի ու, թերևս, առաջին հերթին հենց լավագույնների՛ ընկալումը գրեթե դատապարտված է վերածվելու հնամաշ կարծրատիպերի հավաքածուի:
Նոր շրջանի հայ գեղարվեստական գրականությունը շատերի համար անհետաքրքիր է դառնում հենց ա՛յն պատճառով, որ ուշանում են նոր մեկնաբանութունները, հներն էլ կարծրացել են և չեն պատասխանում այժմեական հարցերին: Հաճախ էլ մեկնաբանության, էլ չասած վերլուծության փոխարեն վերարտադրվում է միայն դատարկ ճոռոմաբանություն՝ «մեծություն», «հանճար», «կարևորագույն»…:

02.07.2013 Հրանտ Տէր-Աբրահամեան Մեկնաբանություններ:0 Գնահատականը:3/5
Использован шрифт AMG Anahit Semi Serif предоставленный ООО <<Аракс Медиа Групп>>